Friday, August 17, 2018

නැතුවම බැරිද...?

-බන්ධුල සිසිර කුමාර-



නන්නාඳුනන කෙනෙකු වරක් මගේ මිතුරකුගෙන් ඇසුවා ඔබ කාගේ කවුද කියා.කුඩා කල සිට දෙමාපියන් අහිමි ව ළමා නිවාසයක හැදුණු ඔහු තම දෙමාපියන් හෝ උපන් ගම ගැන දැන සිටියේ නෑ.මගේ නෙතට කඳුලු නැංවූ ඒ සිදුවීම මට මතක් වූයේ වෙනත් දෙයක් ගැන කල්පනා කරද්දියි.


වෙනත් අයකුට තමන් ගැන හඳුන්වා දීම ට නම් අප පළමු ව කොට අපගේ දෙමාපියන්, සහෝදර සහෝදරියන් කවුරුන්ද යන්න දැන සිටිය යුතු වෙයි. සීයලා ආච්චිලා ගැන හා අනෙකුත් නෑදෑයන් ගැන දැන සිටීමත් බොහෝ වැදගත් විය හැකියි. පරපුරෙන් අපට උරුම විය යුතු දේවල් ඇත් නම් ඒවා ලබා ගැනීමටත් මේ දැනුම අවශ්‍යයි. අද අප සිටින සමාජ හා ආර්ථික තත්ත්වයටත් මේ වන විට මුහුණ දෙන ගැටළුවලටත් හේතු සෙවීමට මේ නෑදෑයන් හා ඔවුන් කළ කී දෑ ගැන දැන සිටීම අත්‍යවශ්‍යයි.


ඔබ ළඟ මේ දැනුම නැත්නම් ඔබට උරුම දේපළ වෙනත් අය විසින් රහසේ කොල්ල කා ගනු ඇති. ඔබ දැනට පෙළන සමාජ හා ආර්ථික ගැටළු වලට හේතු සොයා ඒවා විසඳා ගැනීමට නොහැකි වනු ඇති. ඔබ කාගේ කවුරුන්දැයි කිසිවකු අසන පැණයට නිවැරදි පිළිතුරක් දී ගත නොහැකි වනු ඇති.


ඉතිහාසය යනු අමුතු දෙයක් නොව ඉහතින් කියූ දැනුමයි. තමාගේ, තම පවුලේ, ගමේ, පලාතේ හා රටේත්, අවසානයේ දී ලෝකයේත්, වශයෙන් මෙම දැනුම පුළුල් වෙයි.


ඉතිහාසයේ ම එක්තරා අවදියක ඉතිහාසය විෂයය පාසල් විෂය මාලාවෙන් ඉවත් කෙරුණා. ඉන් පසු ව බිහි වූයේ මුල් සිඳුනු පරපුරක්. තමා ඓන්ද්‍රිය වශයෙන් මේ රටට බද්ධ ව ඇත්තේ කෙසේදැයි නොදන්නා හිස් ආකල්ප වලින් යුතු පරපුරක්. ජාතික උරුමයන් වැනසීම පිළිබඳ පුවත් අද දස අතින් ඇසෙන්නේත් උපන් බිමට එරෙහි ව විජාතිකයනට දර දිය අදින්නවුන් බහුල ව ඇත්තේත් ඒ අතීත වරදෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස යි.
මේ ගත වී යන හැම මොහොතක් ම ඉතිහාසයයි. අද අප ගත කරන හැම දවසක් ම ඊයේ දිනයේ ප්‍රතිඵලයක්. අද සිදු වන දේ වල ප්‍රතිඵලය හෙට දැක ගත හැකි වනු ඇති. සැම දිනක් ම ඊට පෙර සහ පසු දින හා සම්බන්ධ ව පවතී. වසර දහස් ගණනක අපේ ඉතිහාසය කියන්නේ මෙසේ එකිනෙක බැඳී ගෙවුණු දවස් සමුදායක්. එසේ ගෙවුණු යම් දිනයන් හි සිදු වූ විවිධ සිදුවීම් වල ප්‍රතිඵල අප අද අත් විඳිමින් සිටිනවා. අප අද කරන දැයෙහි ප්‍රතිඵල අනාගතය විසින් භුක්ති විඳිනු ඇති.
.
වසර දෙදහස් ගණනක ඉතිහාසය පැත්තක තිබුණාවේ; අපේ රට ඉංග්‍රීසීන් ට යටත් වෙලා තව ම ගෙවී ඇත්තේ හරියට ම අවුරුදු 202 යි. අපේ දිගු ඉතිහාසයත් එක්ක සසඳන විට මේ කොයි තරම් කෙටි කාලයක් ද? ඒත් අද අප බොහෝ දෙනෙකුට මේ නම් සිතා ගැනීමට බැරි තරම් ඈත අතීතයක්. අද අප මුහුණ දෙන බොහෝ ගැටළු වල හේතූන් බිහි වුණේ මේ අවසාන අවුරුදු 202 තුල බව දකින්නේ කලාතුරකින් කෙනෙකු පමණයි. සමහරුනට ඉතිහාසය යනු ජීවිතය හා බද්ධ වූ ඓන්ද්‍රිය තොරතුරු සමුදායක් නොවෙයි. ඔවුනට එය තවත් එක්තරා ශුද්ධ විෂයයක් පමණයි. තමන් හා එය අතර සම්බන්ධතාවක් ඔවුන් දකින්නේ ම නැහැ. තවත් සමහරුන් එය දකින්නේ තනිකර ම විදේශීය ඇසකින්.

Monday, August 13, 2018

දීල යමු...හාද....?

-බන්ධුල සිසිර කුමාර_




මා මීට කලින් ලියූ ලිපි බොහොමයක්, අපේ ඉතිහාසය, අපේ උරුමය වැනි දේ ගැන දැනුවත් කිරීම්. මෙය ඊට වඩා ටිකක් විතර වෙනස් වේවි. 

අපේ රටේ බෞද්ධ පදනමට පහර දීම මේ දවස්වල "නැගල යන වැඩක්". අනෙක් ආගම්වලට දේව අපහාස කළාම මුහුණ දෙන්න වෙන අන්දමේ දරුණු ප්‍රතිවිපාකත් නොලැබෙන නිසා ඒක බයක් නැතුව කරන්නත් පුළුවන්. 

ඒ අතරේ විවිධ පුද්ගලයන් තමන්ගෙ මනෝ විකාර මාකට් කරගන්න Negative Marketing උපක්‍රම ලෙසත් ඒවා යොදා ගන්නා අයුරුත් දැකිය හැකියි. 

මේවා පිළිබඳ ව, මුහුණු පොතේ මෙන්ම බාහිර සමාජයේත් සමහර අවස්ථාවලදී කතාබවට ලක් වන දේ ත්, ඒ ගැන විවිධ මිනිසුන්ගේ අදහස් දැක්වීමුත් දුටු විටයි, මෙය ලිවිය යුතුමයි කියා සිතුණෙ. හොඳ වෙලාවට, අපේ අක් මුල්වලට, පදනම්වලට එරෙහිව ඒ සමහරුන් කියන කතා හා සංකල්ප සාමාන්‍ය ජනතාවට තේරෙන්නෙ නැහැ. නැත් නම් ඒවා නිසා මහා විනාසයක් වෙන්නත් පුළුවන්. 

ඒ නිසා මේ සිදුවන සමහර විප්‍රකාර ගැන කාටත් තේරෙන බාසාවෙන් යම් පැහැදිළි කිරීමක් කළා නම් හොඳයි කියා මට හිතුනා. 

මෙය කතන්දරයක ස්වරූපයෙන් කිව්වාම කාටත් වටහාගන්න හැකිවෙයි කියා සිතෙන නිසා මා ඒ අයුරින් මෙය පැහැදිළි කරන්නම්. 

එකමත් එක කාලයක නොවෙයි, කිතු උපතට වසර හයසීයකට පමණ පෙර ජම්බුද්වීපය ( අද කියන විදියට නම් ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය) අද මෙන් ම විමුක්තිය පතා දෙවියන් යදින, බිලි පුද පූජා පවත්වන දේවවාදී ආගම්වලට නතු ව තිබුණා. 

එහෙත් ඒ යුගයේ ඒ පරිසරයේ අදට වඩා වෙනසක් තිබුණා. 

එහි පවත්නා ආගම්වල සංකල්පයන් ප්‍රශ්න කරමින්, ඒවා තුල විසඳුම් නැති යම් යම් ප්‍රශ්නවලට විසඳුම් සොයමින් පරම සත්‍ය කුමක්දැයි ගවේෂණය කරමින් සිටි (කිං සච්ච ගවේසී) තරුණ හා මැදිවියේ මිනිසුන් සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ද ඒ වටපිටාවේ සිටියා. ගෘහස්ථ ජීවිතයෙන් වෙන්ව, වන උයන් ආශ්‍රිත ව සිටි ඔවුන් පොදුවේ හැඳින්වූයේ උපනිෂද් මුනිවරුන් ලෙස. 

පවත්නා රටාවේ දුර්වල තැන් හා අඩුපාඩු හඳුනාගෙන, ඒවා ට වඩාත් සතුටුදායක විසඳුම් සොයමින් හා අධිපතිවාදී මිත්‍යා සංකල්ප නිර්භය ව ප්‍රතික්ෂේප කරමින් සිටි ඔවුන් රැඩිකල් චරිත ලෙස හැඳින්වීම නිවැරදි වුවත් අපේ සමාජය තුල එසේ යයි කියා ගන්නා මිනිසුන් නිසා අර්ථය විකෘති වී කෙළෙසී ඇති එම වචනය යොදා ගැනීමෙන් වෙනත් අරුතක් ගම්‍ය වෙන්න පුළුවන්. 

මේ මුනිවරුන් අතරින් අද්විතීය චරිතය බවට බුදුන් වහන්සේ පත් වූයේ කරුණු කිහිපයක් මුල් කොට ගෙනයි. සත්වයා /පුද්ගලයා තුල නැවත නැවත උපත ලබන ආත්මයක් ඇතැයි යන එකල පිළිගත් මතය බැහැර කළ උන්වහන්සේ සත්වයා යනු දෘඩාංග හා මෘදුකාංග එකතුවක් ( එකල භාවිත වූ වචන අනු ව නාම හා රූප) බවත් සසර සරන්නේ ආත්මයක් නොව දත්ත එකතුවක් සහිත මෘදුකාංගයක් (උපාදානස්කන්ධ) බවත් පැහැදිළි කළා. එමෙන් ම මේ පීඩාකාරී වූ සසර සැරීම අවසන් කිරීමේ ක්‍රමවේදය සොයාගත් උන්වහන්සේ එය ලෝකයා වෙත ඉදිරිපත් කළා. [මා කියූ කරුණු ඔබට ගැටළු සහගත යයි හැඟේ නම් ඒ ගැන වෙන ම සාකච්ඡා කරමු.] සසර ගමන අවසන් කිරීමේ මාර්ගය සොයා පැමිණි අයට ඊට අවශ්‍ය මඟ පෙන්වීම ලබා දුන් අතර, අවුල් ඇති වීම අවම කරගෙන වඩාත් සාර්ථක, විචාරශීලී හා නිවැරදි ජීවිතයක් ගෙන යන ආචාරධාර්මික මාර්ගයක් පොදු ජනතාවට පෙන්වා දුන්නා. කර්මවාදයේ කියැවෙන දෑ සහ සිඟාලෝවාද, කාලාම, මංගල ආදී සූත්‍ර නිරීක්ෂණයෙන් වුව අපට ඒ දෑ පැහැදිළි වෙනවා. 

බුදු සමය ආරම්භයේදී එහි ආගමික ස්වරූපයක් නොතිබුණු බව පැහැදිළියි. 

ගරුකටයුතු අයට වන්දනා කිරීම එකල මෙන් ම අදත් පෙරදිග සමාජය තුල දැකිය හැක්කක්. උන් වහන්සේ එම සමාජ සංස්කෘතික ලක්ෂණය ප්‍රතික්ෂේප කළේ හෝ වන්දනා කරන ලෙස නියම කළේ හෝ නැහැ. එහෙත් ආමිස පූජාවන්ට වඩා වැදගත් වන්නේ ප්‍රතිපත්ති පූජාව (පෙන්වා දුන් මාර්ගයේ ගමන් කිරීම) බව ප්‍රකාශ කළා. 

කෙසේ වුවත් බුදු හිමියන්ගේ පිරිනිවීමෙන් හා ආදාහනයෙන් පසු ගත වූ ශත වර්ෂ තුනක කාලය තුල, ශාරීරික ධාතු නිදන් කළ චෛත්‍යයනට වන්දනා කිරීම, ශ්‍රී මහා බෝධිය වන්දනා කිරීම ආදී පුද පූජා විධි ස්වල්ප ප්‍රමාණයක් බුදු සමය හා බැඳුනු සංස්කෘතියට එකතු වූ බව පෙනෙනවා. 

දැන් අපි නැවතත් අපේ රටට පැමිණෙමු. 

බුදුන් වහන්සේ ජීවමාන ව සිටි යුගය වන විට අපේ රට පැවතුනේ කුමන අන්දමින් දැයි සොයා බැලීම වැදගත්. ඒ යුගයේ යක්ෂ නාග හා දේව යන ජනවර්ගයන් තුනක් මෙහි සිටි බව ජනප්‍රවාදයේ එන අතර විධිමත් අවමංගල චාරිත්‍ර විධි, විදේශික නිෂ්පාදන ආනයනය කිරීම් වැනි දෑ සිදු කළ කිසියම් මට්ටමක දියුණු ජන කොටස් ජීවත් වී ඇති බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි හමුවෙනවා. මේ හැරුණු විට බෙංගාලය ප්‍රධාන කොට ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයේ සිට පැමිණි සංක්‍රමණික ජනතාවක් ද මෙහි වූ බව පැහැදිළියි. විජය කුමරු පිළිබඳ ජනප්‍රවාදයෙන් දැක්වෙන්නේ මෙවන් සංක්‍රමණයක සිද්ධියක් විය යුතුයි. අපගේ හැඩරුව හා භාෂාව සම්බන්ධයෙන් බෙංගාලයේ ඇති සමානතා සලකා බලන විට මෙම බෙංගාලි සංක්‍රමණියන් කෙරෙන් වූ බලපෑම පැහැදිළි වෙනවා. 

ක්‍රි. ව. හය වන සියවසට පෙර ලංකාව නමින් රටක් ගැන සඳහනක් අප රටේ වත් නොමැති අතර එකල මෙය හැඳින්වූ නම සිංහලද්වීප බවට සාධක කොතෙකුත් තිබෙනවා.  වෙනකක් තබා විජය කුමරුගේ කථාව බෙංගාලි ජනප්‍රවාදවල එන්නේ "විජාය් සිං (සිංහ පරපුරේ විජය) සිංහලද්වීපය ආක්‍රමණය කළා" යනුවෙන්. 

ඉතින් පෙර කී ස්වදේශික ජනවර්ග තුනත්, සංක්‍රමණික ජනතාවත් මෙහි විසූ අතර ඔවුන් සියල්ල පොදුවේ හැඳින්වුණේ රටේ නමින්. එනම්, සිංහලයන් නමින්.  හරියටම කියතොත්, අද ශ්‍රී ලාංකිකයන් කියන්නාක් මෙන්. (මගේ සිංහලයෝ සහ ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ලිපිය බලන්න.)

මෙසේ ජීවත් වූ ජන කණ්ඩායම වෙතට ක්‍රි. පූ. තුන් වන සියවසේදී රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් බුදු දහම හඳුන්වා දුන් පසු ඒ ජනතාව සියලු දෙනාම පාහේ එම නව දහමේ ආචාර ධර්ම පද්ධතියට අනුගත වෙනවා. තමන් එතෙක් ඇදහූ ඇදහිලි ක්‍රම ද ඊට අනුවර්තනය කර ඇතුලත් කර ගන්නවා. 

බුදු දහම හඳුන්වා දීමෙන් පසු මේ සමාජයේ පොදු ජනතාව අතර ගොඩ නැගුණේ නිවන් මගට පිළිපන් උපාසකයන් රැසක් යයි අප සිතා ගතහොත් එය බරපතල වැරදීමක්. සසර කෙලවර කිරීම වැදගත් ලෙස සිතූ අය ගිහි ජීවිතයෙන් වෙන් ව ඒ මාර්ගයේ ගියා. එහෙත් පොදු ජනතාව, බෞද්ධ ආචාර ධර්ම පද්ධතියට හැකි තරම් දුරට අනුගත වූ, කරුණාව, කළගුණ සැළකීම, සදාචාර සම්පන්න බව ආදී යහ ගුණ සහිත සමාජයක් බවට පත්වුණා. ඒ හැර පන්සිල් පද පහ අකුරට ම රැකීමේ හෝ, සතුරාටත් මෛත්‍රී කළ යුතු යයි කියා ආක්‍රමණිකයන් හමු වේ හිස පහත් කරන ස්ථාවරයක හෝ ඔවුන් සිටියේ නැහැ. මා මේ පිළිබඳ ව මේ බ්ලොගයෙහි මිනිස්සුනේ අපි මිනිස්සුනේ ලිපියේ වැඩිදුරටත් කරුණු පැහැදිළි කර ඇති. 

එක් ආචාර ධර්ම පද්ධතියකට හා සංස්කෘතියට සියලු දෙනාම අනුගත වීම හේතු කොට ගෙන, තවත් සියවස් හතරක් පහක් ගෙවෙන විට සියලු දෙනාටම සිය මුල් ජනවාර්ගික අනන්‍යතා අමතක වී ගියා. ඉන් පසු පොදුවේ ඔවුන් හැම දෙනාම, ඔවුන් විසින් ම හැඳින්වුණේ ද රටේ නමින් - සිංහලයන් නමින්- පමණයි. 

අපේ ලාංකික බෞද්ධ සමාජය ගොඩ නැගුණේ මේ අන්දමින්. එකල තිබුණේ ලංකාව නොව සිංහලය කියා රටක් බැවින්, එය සිංහල බෞද්ධ සමාජය නම් වුණා. 

මේ අතරේ ලෝකය පුරා තවත් රැල්ලක් පැතිර ගියා. ඒ රැල්ල භක්තිවාදී රැල්ලයි. ඒ ක්‍රි.ව. පළමු වන සියවස. 

භක්ති වාදී රැල්ල හමුවේ ජනප්‍රියතාව අඩුවී ගිලිහී යාම වලක්වා ගැනීම පිණිස, භක්තියට මුල් තැනක් නොදුන් සමයයන්ට ද භක්තිවාදී බාහිර ආවරණයක් දමා ගැනීමට සිදු වුණා. බුදු සමයට ද එම පියවර ගැනීමට සිදු වූ අතර, එතෙක් සිදු නොකළ දෙයක් වූ බුදු පිළිම නිර්මාණය කිරීම දඹදිව්හි ඇරඹුණේ එහි ප්‍රතිඵලයක් හැටියටයි. ඇදහිලි පුද පූජා සහිත භක්තිවාදී ආවරණයක් පිටින් දමා ගැනීම නිසා. බෞද්ධ දර්ශනයත් ඇතුළු බුදු සමය අතුරුදන් නොවී තව බොහෝ කලක් රැකගත හැකි වූවා. 

මේ තත්ත්වය යටතේ අපේ රටේ වූ බෞද්ධ සංස්කෘතියටත්, පෙරදී තිබුණාට වඩා ඇදහිලි හා පුද පූජා ක්‍රම කිසියම් ප්‍රමාණයක් ඇතුළු වූවා. 

මේ අන්දමින් වර්ධනය වෙමින් පරිණාමය වෙමින් මේ රටේ බෞද්ධ සංස්කෘතිය සියවස් ගණනක් පැවත ආවා. විවිධ ආක්‍රමණයන්, මහා විනාශයන් හා සංහාරයන් වලට මුහුණ දීමෙන් අනතුරු ව පවා එහි මූලික පදනම මුළුමනින් විනාශ වූයේ නැහැ. 

ඈත අතීතයේ සිටම මෙම දිවයිනේ සුවිශේෂි පිහිටීම නිසා ඇති වූ වෙළඳ ක්‍රමෝපායික වටිනාකම නිසා විවිධ විදේශීය ජාතීන් මෙම දිවයින අත්පත් කර ගැනීමට උත්සාහ කළා. මෙහි වැසියන් දිවි පරදුවට තබා යුද වැදී ඒවා වැළැක්වූව ද සමහර අවස්ථාවලදී ආක්‍රමණිකයන් ජය ගත්තා. 

අද වන විට වාණිජමය වශයෙන් පමණක් නොව, අන්තර්ජාතික යුද්ධෝපක්‍රමික වශයෙන් ද මේ දිවයිනේ යම් යම් ස්ථානවල පිහිටීමේ සුවිශේෂීතා, ලෝක ආධිපත්‍ය සොයන බලවත් ජාතීන් විසින් හඳුනාගෙන ඇති අන්දම, විමසිලිමත් ව බැලුවොත් ඔබට සොයා දැන ගත හැකි වේවි. මේ යථාර්ථය වටහා ගැනීමට නම් අප බොහෝ දෙනෙකු දැනට හිඳින කෝෂවලින් එළියට පැමිණ වඩාත් විචාරශීලී ව හා නිරීක්ෂණාත්මක ව ලෝකය දෙස බැලිය යුතුයි. 

තම අරමුණු මුදුන් පමුණුවා ගැනීම සඳහා මෙවැනි බලවතුනට යම් කිසි ස්ථානයක් අත්පත් කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ඇති වුවහොත් ඔවුන් ඒ සඳහා, සිතා ගැනීමට පවා අසීරු විවිධ කූඨෝපක්‍රමයන් යොදනවා. 

ඔබට එය වටහා ගැනීම අසීරු නම් - උදාහරණයක් ලෙස- ආතර් සී. ක්ලාක් ලියූ, එස්. එම්. බන්දුසීල ශූරීන් පරිවර්තනය කළ "පාරාදීසයේ උල්පත්" නම් වූ විද්‍යා ප්‍රබන්ධය කියවන්න. අභ්‍යවකාශ සෝපානය නමැති ඉදිකිරීම සඳහා ලෝකයේ සුදුසු ම ස්ථානය ශ්‍රී පාද කඳු මුදුන ලෙස වටහා ගන්නා එක්තරා අභ්‍යවකාශ පර්යේෂණ ආයතනයක්, ඉතාමත් උපක්‍රමශීලී ලෙස බෞද්ධයන් වෙතින් එම ස්ථානය තමන් වෙත ඩැහැ ගන්නවා. ඉන් අනතුරු ව සිද්ධස්ථානය ඉවත් කර ඔවුන්ගේ ඊනියා අභ්‍යවකාශ අටල්ල එහි ඉදි කරනවා. 

එය, අදාල මිනිසුන් කටයුතු කරන ආකාරය පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් ඇති ආතර් සී. ක්ලාක් විසින් කරන ලද ප්‍රබන්ධයක් පමණයි. සැබෑ ලෝකයේ ඔවුනට ශ්‍රීපාද කඳු මුදුනට වඩා වැදගත් වන වෙනත් බොහෝ ස්ථාන මෙහි ඇති බව කියැවෙනවා. 

මේ භූමිය ඔවුන්ගේ කෙළි මඬලක් කර ගැනීමට ඉතිරි ව ඇති මහත් බාධාවක් වන්නේ, මා මුලින් කී, ඈත අතීතයේ සිට පැමිණ තවමත් කිසියම් ප්‍රමාණයකට නොනැසී පවතින සිංහල බෞද්ධ පදනමයි. ඒ වටා වූ, ජාතියක් ලෙස එක් රැස්වන ස්වභාවයයි. එහි සාරධර්ම පද්ධතියේ අවශේෂයනුයි. 

ඒ නිසා ඔවුන් පළමු පියවර ලෙස ආරම්භ කරන්නේ එම පදනම විනාශ කිරීමයි. ඒ සඳහා පිටතින් මෙන් ම ඇතුලතින් ද විවිධ පෙරමුණු ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වන අන්දම ද වඩාත් විමසිල්ලෙන් හා විචාරශීලී ව බැලුවොත් ඔබට වටහා ගත හැකි වේවි.( වැඩි දුර තොරතුරු මෙම බ්ලොගයේ මා ලියූ මුලට කෙටීම ලිපියේ ඇති. )

1970 දශකය අවසාන වෙද්දී අපේ රටට පැමිණි විවෘත ආර්ථික රටාව සමග බැඳුණු සාරධර්ම පරිහානිය හා ආකල්ප පරිවර්තනය සමග පන්සලටද වාණිජකරණයේ ලක්ෂණ ගලා ආ අන්දම සම්බන්ධයෙන් අප ඇසින් දුටු සාක්ෂි කරුවන් වනවා. ඒ සමගාමී ව මිනිසුන් තුල විවිධ අන්ධ භක්තීන් වර්ධනය වීම කැපී පෙනුණා. විසිවන සියවස නිමා වෙද්දී ගංගොඩවිල සෝම හිමියන්, එම අන්ධකාරයෙන් ජනතාව මුදා කැනීමේ දැවැන්ත කාර්යයක තනිව ම යෙදුණු අයුරු ද අප ඇසින් දුටුවා. එහෙත් උන්වහන්සේගේ හදිසි අභාවයත් සමග ගත වුණු විසි එක් වන සියවසේ දශක එක හමාර ගෙවී ගියේ, වඩාත් සංකීර්ණ ලෙස, බුදු දහම ලෙස වෙස් වලාගෙන විවිධ විච්චූරණ ඇදහිලි හා විකාරරූපී පූජාවන් පෙරටු කොට ගත් ආගමික පූජා රටාවන් විවිධ අන්දමින් කලඑළි බසිමිනුයි. (වැඩිමනත් තොරතුරු සඳහා මෙම බ්ලොගයේ මගේ  විකෘති ලිපිය කියවන්න.) 

මේ සම්බන්ධයෙන් මා දරන පෞද්ගලික අදහස නම්, මෙම නව පුද පූජා විධි ද අපගේ පදනම විනාශ කිරීම පිණිස බාහිර මෙහෙයවීමෙන්, ඇතුලතින් ක්‍රියාත්මක වන පෙරමුණු බවයි. 

එම පෙරමුණු එසේ ක්‍රියාත්මක වන අතර ම, ඒ විපරීත පුද පූජා හා ආකල්ප සහිත උප සංස්කෘතිය, බුදු සමය ලෙස ‍පෙන්වා දෙමින් ලාබාල තරුණ තරුණියන් බුදු දහම කෙරේ කළකිරවීමට ක්‍රියා කරන පෙරමුණු තවත් පසෙකින් දැකිය හැකියි. 

එසේම, අපට බොහෝ සේ ආගන්තුක වූ වටපිටාවන් හි ජීවත් වූ විවිධ දාර්ශනිකයන් සිය අත්දැකීම් හා වින්තන ක්‍රම අනුසාරයෙන් ගොඩ නැගූ ආකෘතීන් තුලට, අප සමාජයේ සිදුවීම් කෘත්‍රිම ලෙස ඔබ්බවා, විනිශ්චයන් ඉදිරිපත් කරන අනුකාරක උගතුන්ද, ඔවුනට හසුව මොළය අවුල් කර ගන්නා තරුණ ප්‍රජාවක් ද බිහිවන අයුරු ද විමසිලිමත් ව බැලුවහොත් ඔබට පෙනේවි. 

තව ද, බෞද්ධ සංස්කෘතියට අයත් පූජනීය වචන, සංකේත ආදිය අවභාවිතා කරමින් හෑල්ලුවට ලක් කරන පෙරමුණු ද දැකිය හැකියි. 

ඔබට මෙහි යථාර්ථය වටහා ගැනීමට අවශ්‍ය වේ නම් කතෝලික හා ඉස්ලාම් සංස්තෘතීන් හෑල්ලුවට ලක් කෙරෙන අවස්ථා තිබේ දැයි සොයා බලන්න. තිබේ නම් ඒ සාපේක්ෂ ව කොපමණ සංඛ්‍යාවක් දැයි සොයා බලන්න. 

සමාජ ජාල හා වෙනත් එවැනි මාර්ග ඔස්සේ සමහර පෙරමුණු ක්‍රියාත්මක මන අතර, ඒවායේ මහා හඬ නගන බොහෝ දෙනෙකු විදේශ රටවල පදිංචි ව සිටින්නන් බව ද දන්නෝ දනිති. 

මේ සියලු උපද්‍රවයන් හඳුනාගෙන ඒවා පිටු දැකීමට අප ක්‍රියා නොකළ හොත් අවසානයේ අප සනුහරය ද රතු ඉන්දියානුවන් මෙන් කෞතුක වස්තුවක් පමණක් බවට පත් වනු ඇති. අපගේ දිවයින බලවතුන්ගේ කෙළි බිමක් වනු ඇති.

Monday, July 16, 2018

ඉතිහාසය වෙනස් කළ මිනිස්සු - 2

- බන්දුල සිසිර කුමාර -


අපේ ගෙවී ගිය දවස් ගැන විමසිල්ලෙන් බලන විට පෙනී යන එක් වැදගත් කරුණක් වන්නේ වගකිවයුතු පුද්ගලයන්ගේ කිසියම් ක්‍රියාකාරිත්වයක් මුළු මහත් ජාතියක ඉරණම තීන්දු කර ඇති අන්දමයි. ඒ තීන්දුව හොඳට මෙන් ම නරකට ද විය හැකියි.

සිත්නරු බුදල්නාවන් විසින් කීර්ති කුමරු රැක බලා ගනිමින් පොළොන්නරු යුගයේදී සොළී ආක්‍රමණිකයා පළවා හැරීමට මඟ පෑදු අයුරු අප පෙරදී සඳහන් කළා. ඒ සිදු විම නොවන්නට අපගේ සභ්‍යත්වය 12 වන සිය වසේදීම අභාවයට යන්නට ඉඩ තිබුණා. 

"මහරජ ඔබ මේ භූමියේ අයිතිකරු නොව භාරකරු පමණෙකැ"යි වරෙක මිහිඳු හිමියන් දෙවන පෑතිස් රජු වෙත සිහිපත් කර දී තිබුණා. 

මේ සත්‍ය අමතක කර, අමනොඥ තීරණයන්ට එලැඹ, ඒ මගින් මුළු මහත් ජාතියක් ම අගාධයේ හෙලූ රජුන් හා ප්‍රභූන් කිහිප දෙනෙකු අප ඉතිහාසයේ හිඳිනවා. 

දේශයටත් ජාතියටත් අත් වූ ප්‍රබලතම විනාශයන්ට මග පෑදූ ඔවුන් පිළිබඳ ව, සියල්ලන්ට ම අමතකව ගොස් ඇති අතර ඉතිහාසය ගැන යම් අවබෝධයක් ඇත්තවුන් අතින් පවා දෝෂ දර්ශනයට ලක්වන්නේ ඔවුන් නොව, ඔවුන්ගේ අමන තිරණයන්හි ප්‍රතිඵල බවට පත් වූ වෙනත් අයයි. 

මෙවන් චරිත කිහිපයක් සිහිපත් කළ හැකියි. 

  • සම්ප්‍රදාය පරිදි අගබිසවුන්ගේ වැඩිමහල් පුතුට රජකම නොදී වෙනත් බිසවකගේ පුතකුට කිරුළු පැළඳවීමට තැත් කිරීමෙන් පුතුන් තිදෙන වෙතින් ම මැරුම් කෑවා වූද, ඒ පුතුන් ඉන්පසු එකිනෙකාට විරුද්ධ ව පෘතුගීසීන්ගෙන් ආධාර පැතීම නිසා පෘතුගීසීනට මෙහි පැළපදියම් විමේ අවස්ථාව උදා වීමට මූලික වගකිව යුත්තා වූවා වූද විජයබාහු V රජු. 
  • සොහොයුරන්ට විරුද්ධ ව පෘතුගීසීන්ගෙන් ආධාර ලබා ගැනීමේ අරමුණින් සිය මුණුබුරු වූ ධර්මපාල කුමරු ළදරු වියේදීම පෘතුගීසීනට පාවා දී කෝට්ටේ රාජධානිය පෘතුගීසීන්ට පැවරීමට නීත්‍යානුකූල ලේඛන සැකසීමට මඟ පෑදුවා වූද, විජයබාහු V රජුගේ වැඩිමහල් පුතු වූද භුවනෙකබාහු VII රජු. 
  • නායක්කර් වංශිකයන් රාජත්වයෙන් ඉවත් කිරීම හැරුණු විට ඉංග්‍රීසින්ගේ සහායෙන් තමා වෙත රජකම ලබා ගැනීමට සිහින දුටු ඇහැලේපොළ අදිකාරම. 

එහෙත් මේ ලිපියට ප්‍රස්තූත වන්නේ මොවුන් නොවේ. 

අපගේ ඉතිහාසයේ නැවත නිවැරදි කළ නොහෙන වෙනස් කම් රැසක් සිදු කරමින් අපගේ එතෙක් පැවති සම්ප්‍රදාය, තාක්ෂණය, යහපත් චර්යාවන් ආදි සියල්ල අභාවයට යැවූ දෛවෝපගත සිදු වීම වන, බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිතයක් බවට පත් වීමේ මූල හේතුවක් නිර්මාණය කළා වූද, එහෙත් ඒ සඳහා කිසිවකුගේ චෝදනාවට ලක් නොවන්නා වූද, අන්තිම සිංහල රජු වූද, වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු ගැන විමසීමක් මෙහිදී සිදු කරමු. 

1706 සිට 1739 දක්වා වසර 33 රජකම දැරූ මොහු, විමලධර්මසූරිය II රජුගේ පුතු ද, රාජසිංහ II රජුගේ මුණුබුරුද වූවා. කුඩා කල සිට ම කළහකාරි අයෙක් වූ මොහු කෘර කමින් හා දුරාචාරයෙන් ද සෙල්ලක්කාර ගති වලින් ද යුතු වූ අයකු බව කියැවෙනවා. දිවයින තුල ම වෙනත් රාජ වංශිකයන් ද වෙනත් ප්‍රභූන් ද සිටි පසු බිමෙක මොහු සිය අගබිසව ලෙස කැඳවා ගන්නේ මධුරාපුරයේ නායක්කර් නමැති ප්‍රභූ පෙළපතට අයත් කුමරියක්. 

බොහෝ විට සිංහල සම්ප්‍රදාය තුල රජකම හිමි වී ඇත්තේ අග බිසවුන්ගේ වැඩිමහල් පුතු ට වුව ද, නායක්කර් වංශයේ චාරිත්‍රය ලෙස දක්වමින්, ඔහුගේ මරණින් පසු රජ වන්නේ අග බිසවගේ සොහොයුරා වූ නායක්කර් කුමරකුයි. ඔහු ශ්‍රී විජය රාජසිංහ. 

ඇත්ත වශයෙන් ම, ශ්‍රී විජය රාජසිංහ රජුගෙන් ඇරඹුණු නායක්කර් වංශික රජවරුන් සිව් දෙනා ද සිංහල රජවරුන් පරිද්දෙන් ම අපගේ සම්ප්‍රදායන්ට හා ආගමට අනුගත ව බුදු සමය හා සාහිත්‍ය වෙනුවෙන් මහඟු දායකත්වයන් සපයා තිබෙනවා. එහෙත් අපගේ සංස්කෘතිය හින්දු සංස්කෘතියේ ලක්ෂණ මගින් සංකර වීම, දකුණු ඉන්දීය ආභාෂය නිසා ගොඩ නැගුනු බව පෙනෙන අසීමිත කුල භේදය වැනි අනිටු විපාක ද ඒ යුගයේ ප්‍රතිඵල ලෙස පෙනෙන්නට තිබෙනවා. 

නරේන්ද්‍රසිංහ රජු වග කිය යුතු වන, නායක්කර් වංශයේ ආගමනය නිසා සිදු වූ නරක ම ප්‍රතිඵලය එය නොවෙයි. 

නැවතත් සිංහල කිරුළ සිංහලයන් අතට ගත යුතුය යන අරමුණ ඉන් පසු ප්‍රභූන් තුල ඇති වූවා. ජාතියක් වශයෙන් එය යහපත් අරමුණක් වුව ද බල තණ්හාව, අන්‍යෝන්‍ය සැකය, ඊර්ෂ්‍යාව වැනි දුර්ගුණයන් ද ඒ අරමුණ ට මුසු වී තිබුණා. තුන් වන නායක්කර් රජු වූ රාජාධිරාජසිංහ රජු, 1798 ජූලි 26 වැනි දින රාත්‍රියේ අභිරහස් ලෙස මියයාමෙන් පසු රජුගේ පුතකු, සොහොයුරකු හෝ බිසවගේ සොහොයුරකු නොවූ, ඥාතියකු පමණක් වූ, 18 හැවිරිදි කන්නසාමි කුමරු රජ කරවනු ලබන්නේත් ඒ සංයුක්ත අරමුණ වෙනුවෙන්. 

ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ නමින් රජ කරවනු ලැබූ කන්නසාමි කුමරා ද ස්වාධීන ව කටයුතු කිරීමට පටන්ගත් බැවින්, ඔහු මගින්ද තම අරමුණු කරා හා නොහැකි බව වටහා ගන්නා ප්‍රභූන්, ඉංග්‍රීසීන්ගේ සහාය ලබා ඔහු ද පළවා හරිනවා. එහෙත් ප්‍රභූන්ගේ අරමුණු කිසිවක් ඉටු නොවන අතර, බලවත් ඉංග්‍රීසිනට යුද්ධ කිරීමෙන් පවා යටත් කර ගත නොහැකි වූ උඩරට රාජ්‍යය ඉතා පහසුවෙන් යටත් කර ගත හැකි වෙනවා. 

අද වන විට අප මුහුණ දෙමින් සිටින ගැටළු රාශියක් නිර්මාණය කළා වූද, එතෙක් අප ගොඩ නගාගෙන සිටි සියල්ල අපට අහිමි කළා වූද, ඉංග්‍රීසි යටත් විජිත සමය බිහි වීම සඳහා, වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජුගේ වගකීම් විරහිත අමනෝඥ තීරණයක් වූ නායක්කර් වංශය රජ පවුලට සම්බන්ධ කර ගැනීම දායක වූ හැටි මෙයින් ගලපා ගත හැකි නොවේද? 

ඉතිහාසයේ වරින් වර බිහි වූ එවැනි රජවරුන් කිහිප දෙනාට අමතක වූ, මිහිඳු මා හිමියන්ගේ රුවන් වැකියෙන් මේ ලිපිය අවසන් කරනවා. 

"මහරජ ඔබ මේ භූමියේ අයිතිකරු නොව භාරකරු පමණෙකි" 

ඔබේ අදහස්වලට ද විවෘතයි.

Thursday, June 14, 2018

සකල සිරිලකට අගරජ

-බන්ධුල සිසිර කුමාර-


අපේ අතීතය රසවත් සිද්ධීන්ගෙන් ද ගහන යි. මේ සිදු වීම 1700 ගණන්වල අග භාගයේ, මහනුවර රාජධානි සමයේ සිදු වූවක්.



මොරතොට සිරි ධම්මක්ඛන්ධ මහානායක හිමි, එකල විසූ ශික්ෂාකාමී භික්ෂුවක්. ඒ යුගයේ, පිරිහී පැවති භික්ෂු සමාජය සංශෝධනය කිරීමෙහි ලා උන්වහන්ස්ගෙන් ද විශාල කාර්භාරයක් ඉටු වූ බව පැවසෙනවා. 1780 සිට 1798 දක්වා කන්ද උඩ රාජධානියෙහි පාලකයා වූ රාජාධිරාජසිංහ රජු ට ධර්මශාස්ත්‍ර උගැන්වූ බැවින්, රාජගුරු යන අභිධානය ද උන්වහන්සේට පටබැඳී තිබුණා.

මේ නිසා රජතුමා උන්වහන්සේ සම්බන්ධ ව කටයුතු කළේ බෙහෙවින් ගෞරව සම්ප්‍රයුක්තව යි.

රජුට තිබුණු මේ සමීප බව නිසා ම උන්වහන්සේ සමහරුන්ගේ ඊර්ෂ්‍යාවට බඳුන් වූ බව කියැවෙනවා. මේ කියැවෙන ජනප්‍රවාදයත් ඒ බව තහවුරු කරන්නක්.

උන්වහන්සේගේ සිල්වත් බව පිළිබඳ ව සැක උපදවන ප්‍රකාශයක් කිසිවකු විසින් රජුගේ කනේ තබනවා. එහෙත් හිමියන් ගැන හොඳින් දන්නා රජු එය විශ්වාස කිරීමට කැමති වූයේ නැහැ. කෙසේ වුවත් රජු, රහසේ ම මෙය පරීක්ෂා කර බලා සැක හැර ගැනීමට සිතන්නට ඇති.

එක්තරා රාත්‍රියක, ස්ත්‍රියක සේ හැඳ පැළඳ ගත් රජු, අඳුරේ ම විහාරයට ගියා. මොරතොට හාමුදුරුවන් සැතපෙන කුටියේ විවර ව තිබූ කවුළුවකින් අත දමා අත්ල විදහා පා සිටියා.

වළලු පැළඳි අතක්. පහනක් ගත් හිමියන් ඒ වෙත ගොස් අතින් නො අල්ලා අත පරීක්ෂා කළා. ශාස්ත්‍ර උගන්වන සමයේ රජුගේ හස්ත ‍රේඛා පිහිටීම් රටාව හිමියන්ට මතක තිබුණා විය හැකියි. එසේ නොමැති නම් රේඛා ශාස්ත්‍රය අනුව පරීක්ෂා කර බලා උන්වහන්සේ නිගමනයකට එන්නට ඇති. ඒ අනුව හිමියන් පහතින් දැක්වෙන කවිය කී බව පැවසෙනවා.


ළකල මුව තඹර සියො ගත සියු මැ  ලියේ

අසල ක නම් නිතර දැකුමට සිතු ඇ  ලියේ

ඇසල මස දුටිමි යනවා දිය කෙ       ලියේ

සකල සිරි ලකට අග රජ නුඹ ද        ලියේ


සිය සැකය හැරගත් රජු, එවිට මෙම පිළිතුරු කවිය කී බව පැවසෙනවා.


අමර ගුරු හරණ සත දත් පිනා          වන්

විතර නොවන ගුණ නැණ සපිරිනා   වන්

පතර නමැති මොරතොට යති මනා   වන්

සසර වසන තුරු මට වාසනා             වන්


Friday, June 8, 2018

තිස් පහ පැනලත්......

- බන්දුල සිසිර කුමාර -



නොනිමෙන අවිවේකය මැදින් කාලය ගෙවී යද්දී සුළු ඉසුඹුවක් ලද මොහොතක අන්තර්ජාලයෙහි සැරිසැරුවේ මා ප්‍රිය කළ එක්තරා ගීතයක් සොයා ගන්නා අටියෙන්. ඒ ගමනේදී අහම්බෙන් හමු වූයේ දශක තුනහමාරකට පමණ පෙර නව යොවුන් වියේදී ඇසූ ගීතයක්.

ඒ ගීතය ඇසූ විට සිතට නැගුණු දේ බොහොමයි. අවුරුදු තිස්පහක් පමණ කියන්නේ සුළු පටු කාලයක් ද? ජීවිත කාලයකින් අඩකටත් වැඩි විය හැකි එවන් කාල පරාසයක් තුල මොනතරම් දේ සිදු විය හැකිද? බොහෝ දේවල් උඩු යටිකුරු වීමට, වැරදි නිවැරදි වීමට, නව මංපෙත් පෑදීමට එවන් කාලයක් හොඳට ම ප්‍රමාණවත්.

දැන් මා ඔබෙන් ප්‍රශ්නයක් අහනවා. 

මොනවාද සදාතන කලා කෘති කියා කියන්නේ.

කාලයත් සමග රසය අතුරුදන් ව නොගොස් යුගයෙන් යුගයට ජනතා ව අතරේ ජීවමාන ව පවතින කලා කෘති, සදාතන කලා කෘති නමින් හඳුන්වන්න පුළුවන්.

මා මෙහි සඳහන් කරන ගීයත් සදාතන කලා කෘතියක් දැයි විටෙක සිතෙනවා. එහෙත් මෙය නම් එසේ වන්නේ අන් කවර හෝ හේතුවත් නිසා නොව ගීයේ අරුත නිසායි.

මේ කතාව සුන්දර කතාවක් නොවෙයි. අප හඬා වැටිය යුතුයි. වසර තිස්පහකට - හතලිහකට පෙර නිර්මාණය වූ මේ ගීතය, කාලයත් සමග අප සියල්ලන්ට ම අමතක ව ගොස් තිබුණත් අපේ ජන විඥානය, සමාජ ආකල්ප, දේශපාලන පසුබිම, ආර්ථික පසුබිම ආදිය ගැන අසූව දශකයේ මැද භාගයේ දී එහි කියවෙන තොරතුරු වර්තමානය හා සසඳා බලා, අද අප සිටින්නේ කොතැනදැයි ඔබ ම අවබෝධ කර ගන්න.

කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයකට, කණ්ඩායමකට හෝ පිලකට, කිසිදු ඊනියා දේශපාලන "වාද"යකට බැඳී හෝ "විකිණී" නොමැති බැවිනුත්, ජීවිතයේ ගෙවී ගිය කාලය මුළුල්ලේ, විවිධ පුද්ගලයන්, විවිධ සමාජ ස්තර, විවිධ දේශපාලන මත දරන්නන් හා ගැටෙමින් ලද ජීවිතාවබෝධයක් ඇති හෙයිනුත් යමක යථා තත්ත්වය වටහා ගැනීම දුෂ්කර නැහැ. බ්ලොග් කියවන ඔබට ද, විවිධ පාට කණ්ණාඩි නොපැළඳි පියවි ඇසින් යමක යථා ස්වභාවය දැක ගත හැකිය යන පූර්ව නිගමනයේ හිඳිමිනුයි මා මෙවැනි දෑ ඉදිරිපත් කරනුයේ.

පළමු ව ගීයේ පදමාලාව කියවා බලා අනතුරුව ගීතය රස විඳිමු. මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්නයන් විසින් ලියැවුණු, නන්දා මාලිනිය ගැයූ මේ ගීතයේ සංගීතය ඔස්ටින් මුණසිංහයන් ගේ.



පෙර රජ දවස වැව් දාගැබ් ගණන් කොට

ගල් කණු අතර හප කරමින් බුලත් විට

ඇවිදින විටදි නිදියන දූ පුතුන් ලද

මේ මගෙ නිජ බිමයි ලෝකෙන් උතුම් රට



කහට කෝප්පේ පොඟවා ගිලින්නට

පාන් කැබැල්ලක් යදිනා දනන් හට

ඇස් නැත සිදු ව ඇති දේ ගැන දකින්නට

එනමුත් මගෙ රටයි ලෝකෙන් උතුම් රට



රැවටී සුවහසක් බොරු කාරයින් හට

පාඩම් ලබා නැත යුග යුග ගණන් සිට

දෑසේ කඳුළු ඉතිරි ව නැත හඬන්නට

එනමුත් මගෙ රටයි ලෝකෙන් උතුම් රට



උගසට තබා මගේ රට පිට රටුන් හට

ලොව බලවතුන් අභිමුඛයේ දනින් සිට

හිඟමන් යදිමු සා ගින්දර නිවන්නට

එනමුත් මගෙ රටයි ලෝකෙන් උතුම් රට


මෙන්න ගීතයේ සබැඳිය

Sunday, May 27, 2018

විකෘති

-බන්ධුල සිසිර කුමාර-


මගේ බ්ලොග් එක නිතිපතා කියවන අය අතරෙ විවිධ වයස් සීමාවල අය ඉන්නවා ඇති. අපේ සමාජයෙත් ඉන් බැහැර ලෝකයේත් සිදු වන බොහෝ දේවල් ගැන අප එකිනෙකාට අපේ ම වූ කියවීමක් ඇති.

ඒ කියවීම බොහෝ විට එකිනෙකට වෙනස්. අප යම් දෙයක් ගැන විනිශ්චය කරන්නේත් තීරණවලට එළඹ ගන්නේත් අපේ ජීවිත කාලයේ, සවන් දීමෙන්, කියැවීමෙන්, අත්විඳීමෙන් ලබා ගන්නා ජීවිතාවබෝධයට අනුවයි.

අප උස් පඩි පෙළක සිටගෙන සිටිනවා යයි මොහොතකට සිතමු. පඩි පෙළේ ඉහළ පඩිවල සිටින අයට පහළ සිටින අයට වඩා තරමක් දුර පෙනෙනවා. හැබැයි, එහෙම වෙන්නේ ඉහළ සිටින අයගේ දෑස් හොඳින් පෙනෙනවා නම් පමණයි.

ඉහළ සිටින අය දෑස් බැඳ සිටීනම් කිසිවක් නෙපෙනේවි. පෙනීමේ දෝෂ ඇත් නම් පැහැදිලි ව නොපෙනෙනු ඇති. පාට කණ්ණාඩි දමාගෙන සිටියොත් පෙනෙන්නේ තථ්‍ය ලෝකය නොව විකෘතියකුයි.

පියවි ඇසිනුත් සයිබර් අහස තුලිනුත් ලෝකය හා ගැටෙන මා හට නිරීක්ෂණය වූ දේවල් දෙකක් තිබෙනවා.

මා හට පැහැදිළි මතකයක් තිබෙන පැරණි ම කාලය වූ හැත්තෑව දශකයේ සිට මා කතාව පටන් ගන්නම්.

අත්‍යවශ්‍ය මූලික ගොඩනැගිලි කිහිපයෙන් පමණක් යන්තමින් සමන්විත වූ අපේ ගමේ පන්සල මට සිහි වෙනවා.

වස් කාලයේ හැන්දෑ වරුවල පැවැත්වෙන පූජාවන්හිදී හා මාසයේ පොහොය දෙදින පමණයි ගමේ ජනතාව බහුල වශයෙන් පන්සලට රැස්වුණේ. එහෙත් ඒ කටයුතු සඳහා ශබ්ද වාහිනී භාවිතා වූයේ නැහැ. කලකට වරක් පැවැත්වෙන ආරාධිත ධර්ම දේශනා පින්කම් හා වෙනත් විශේෂ අවස්ථා පමණයි උත්සවාකාරයෙන් පැවැත්වුණේ. එම දිනවල පමණක් ශබ්ද වාහිණි භාවිතා වූවා. ලොකු කුඩා කවුරුත් පන්සලට එක් රැස්වන එවැනි දිනයන් ළමා අපට මහත් සතුටක් ගෙන දුන්නා.

දහම් පාසල හා ළමා සමිති, පන්සල ඇසුරේ පැවැති අතර අප ළමා කැල විවිධ ශ්‍රමදාන කටයුතු ආදියේ යෙදෙමින් පන්සලේ හා ගමේ පොදු කටයුතු වලට දායක වූ අයුරු අද සිහි වන්නේ මිහිරි සිහිනයක් වගෙයි.

අසූව දශකයේ ආරම්භය සනිටුහන් වෙන්නේ විවෘත ආර්ථික රටාව හඳුන්වා දීමත් සමග. එතෙක් වූ බොහෝ දෙවල් ඒ හා සමගින් වෙනස් වනු අප දුටුවා. සියලු දෙයට ම මිලක් නියම වූවා. බාහිර විච්චූර්ණ වලට වටිනා කමක් ලැබුණා. එකිනෙකා පරයා ඉහළට නැගීමේ වුවමනාව කා තුලත් වර්ධනය වූණා. එයින් ගැලවීමට පන්සලටවත් හැකි වූයේ නැහැ. ගොඩනැගිලි, තාප්ප, විසිතුරු වාහල්කඩ හා බෝධි ප්‍රාකාර පමණක් නොව විසිතුරු පොකුණු ආදි අවශ්‍ය අනවශ්‍ය සියලු දෑ පන්සල් භූමිවල ඉදිවෙන්නට පටන් ගත් අතර මේ සඳහා විවිධ අන්දමින් දායකයන්ගේ මුදල් ඇදගන්නා පසුබිමක් බිහි වුණා.

මෙම තත්ත්වය තව දුරටත් වර්ධනය වෙමින් අසූව දශකයත් අනූව දශකයත් ගෙවී ගියා.

දෙදහසේ දශකය ආරම්භයේ සිට මීටත් වඩා විකාරරූපී සිදු වීම් මෙම අංශයේ සිදු වන අයුරු දැකගත හැකි වූවා. සම්ප්‍රදායික පුද පූජා විධි හා සමහර සංකල්ප පිළිකෙව් කරන "පොෂ් " බෞද්ධාගමික ධාරාවන් හා අර පූජා, මේ පූජා වශයෙන් එතෙක් නොවූ විරූ විච්චූර්ණ පූජාවන් කරලියට පැමිණි අතර ගෙමිදුලේ ගසකින් මල් විකක් කඩාගෙන, හවසට පන්සලට ගොස් බුදුන් වැඳ ගැනීමට තිබූ නිදහස වෙනුවට නියම කරන ලද දේවල්, නියම කරන ලද ප්‍රමාණයක් රැගෙන ඊනියා පූජාවලට සහභාගි වීමට මේ පසුබිම තුලදී සමහර බැතිමතුන්ට සිදු වුණා.

අගනුවරින් කිලෝමීටර දෙසිය ගණනක් දුර බැහැර පලාතක රැකියාවක නිරත ව සිටින මා උදෑසන හයට අවදි වූ මොහොතේ සිට පැයක පමණ කාලයක් ඇසෙන්නේ එතැනින් මඳක් එපිට වූ පන්සලක යකඩ කටකින් නැගෙන කන්දොස්කිරියාවක්. ආධාර දුන් අයගේ නම් ලැයිස්තු හා වෙනත් නොයෙකුත් දේ ඇතුලත් එම කියවීම අවට දායකයනට මොන තරම් හිරිහැරයක් වනවා ඇතිද?

බෞද්ධාගමට හා අප රටෙහි බෞද්ධ සංස්කෘතියේ මුල්වලට පහර දීමට විවිධ කණ්ඩායම් හා රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන, මහා පරිමාණයෙන් මුදල් ආයෝජනය කර ඇති බව පෙනෙන මෙකල, ඉහත කී ආකාරයේ කටයුතුවලින් සිදුවන්නේ ඔවුනට ඒ සඳහා ආයුධ සැපයීම නොවේද?

බුදු දහමේ ගැබ් ව ඇති ගැඹුරු අධ්‍යාත්මික දර්ශනය හා සරල ජීවන මාර්ගය යටපත් කරමින් අප විසින් ම කර ගනිමින් සිටිනුයේ, කුමන්ත්‍රණ කාරීන්ගේ වුවමනාව ඉටු කිරීම නොවේද?

ගංගොඩවිල සෝම හිමියන් ජීවමාන ව වැඩ විසූ යුගයේ දී ජනතාව මිත්‍යාවෙන් මුදා ගැනීමට උන්වහන්සේගේ කාලයත් ශ්‍රමයත් කැප කළ අන්දම, ඒ යුගය ඇසින් දුටු අපේ මතකයෙන් ගිලිහී නැහැ. එසේ වූ සෝම හිමියන්ගේ මඟ අනුගමනය කරනු වෙනුවට, සෞභාග්‍ය උදා කරලනු පිණිස, සෝම හිමි වන්දනා කරන ලෙස කියා සිටින පුවත් පත් ලිපියක් මා මෑතකදී දුටුවා. ඒ සඳහා සෝම හිමි වන්දනා ගාථා නම් ගාථා විශේෂයක් ද එහි දක්වා තිබුණා!( එය ලියා තිබුණේ ගිහියෙක්.)

මේ පසුබිම තුල සිදුවන අනෙක් ඛෙදවාචකය මෙයයි.

එනම්, නිදහසේ සිතා බලා යමක හොඳ නරක තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරන තරුණ ප්‍රජාව මෙම විච්චූර්ණ දැක, බුද්ධාගම යනු මේ යැයි සිතා, පන්සලෙන් පමණක් නොව බුදු දහමින් ද ඉවත් වීමයි. ඒ ඉවත් වීම සංස්කෘතික ධාරාවෙන් මෙන් ම ජාතික අනන්‍යතාවයෙන් ඉවත් වීමක් බවට පත් වීම අනිවාර්යයෙන් සිදුවන්නක්. අද නිරාගමිකයන් බවට පත් ව ඇති තරුණ ප්‍රජාව අතරින් කිසියම් ප්‍රතිශතයක් මේ පසුබිම තුල එසේ වූවන් බව පැහැදිලි යි. 

චත්මන් තත්ත්වය බුදු දහමේ හෝ බෞද්ධ සංස්කෘතියේ සාමාන්‍ය තත්ත්වය නොව පසුකාලීන සමාජ විකෘතියක් බව කුඩා කල සිට ම එම තරුණ ප්‍රජාවට පෙන්වා දීම, ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි පරපුරේ යුතුකම ව තිබුණා. එහෙත් ඉතිහාසය හා සාහිත්‍ය පාසලින් ඉවත් කිරීමෙන් පසු බිහි වූ මුල් සිඳුණු පරපුරට අයත් ඒ වැඩිහිටියන් බොහොමයක් අතින් ඒ යුතුකම ඉටු වූයේ නැහැ.

(මෙ පසුබිම තුල, බොදුනුවන් නිරාගමිකයන් බවට පත් කිරීමේ වැඩ පිළිවෙලක් ද ක්‍රියාත්මක වෙන බව පැහැදිලි ව පෙනෙන කරුණක්. වෙනත් ආගමිකයන් නිරාගමිකයන් බවට පත් ව ඇද්ද යන්න විමසිලිමත් ව සොයා බලන්න! මෙය වෙන ම සාකච්ඡා කළ යුතු මාතෘකාවක්.)

අනෙක් අතට, මෙරට බුදු සසුන නැවත නිසි තැන පිහිටුවීමට නම් මහා පරාක්‍රමබාහු රජ සමයේ සිදු වූවාක් වැනි ශාසන සංශෝධනයක් සිදු විය යුතු යයි මා සිතනවා. එහෙත් එවැන්නක් සිදු වීම සඳහා සැපිරිය යුතු සමාජ දේශපාලනික අවශ්‍යතා රැසක් තිබෙනවා.

එතෙක්, ජනතාවගේ නෙත් අරවන, අඳුරින් එලියට රැගෙන යන ගංගොඩවිල සෝම හිමියන් වැනි සංඝ පීතෘවරයකුගේ බිහි වීම හෝ අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා.

හැකි පමණින්වත් සමාජය ඥානණය කිරීම, අතීතය දුටු අපේ යුතුකම විය යුතු යයි මා සිතනවා.

Sunday, May 6, 2018

ආපහු යන්න නොවෙයි...

-බන්ධුල සිසිර කුමාර-



මෑතකදි එක්තරා ආයතනයකින් වැඩක් කර ගැනීමට ගිය මගේ මිතුරකු මට මෙහෙම කතාවක් කීවා.

"එයාලා මුලින් ම පුළුවන් තරම් හොයලා බලනවා, වැඩේ නොකරන්න, මොනවද යොදා ගන්න පුළුවන් හේතු කියලා. එහෙම එකක් හොයා ගන්න ම බැරි වුණොත් අන්තිම ට ඔන්න ඔහේ වැඩේ කරලා දානවා."

හිනාවට කරුණක් වගේ පෙනුනත් මේ තියෙන්නේ අප අද මුහුණ දෙන එක්තරා ඛෙදවාචකයක්. ඒ වගේම, යම් යම් දෑ පිළිබඳ ඒකාධිකාරීත්වයක් සහිත ආයතනවල පහළ මට්ටමේ සේවකයන්ගේ ක්‍රියාකලාපයන්, පාරිභෝගිකයා අධෛර්යයට, පීඩාවට පත් කරන සුළුයි කියන චෝදනාවත් බොහො ම සුලභ එකක්.

මේ හැරුණු විට, මහ පාර ට බැසගත් පමණින් අප දකින දේවල් කොතරම් ද? ගිලන් රථයට මාර්ගය ඉඩ නොදෙන රියදුරන් බොහෝ විට මා දැක තිබෙනවා. ඉස්සර කිරීමේදී, නැතහොත් මාර්ගය හරහා දැමීමේදී කිසිදු ආචාර ධර්මයක් නොසළකා කටයුතු කරන්නවුන් ද දැක ගත හැකියි. මට ඉදිරියෙන් වූ වාහනය කහ ඉර අසල දී වේගය අඩු කරද්දී හෝ නවත්වා ගනිද්දී, මා ද සුදුසු පරිදි වේගය අඩු කරනා කල, මට පසු පසින් එන පුද්ගලයකු, පැමිණි වේගයෙන් ම අප සියල්ලන්ට ම ඉස්සර කර කහ ඉර හරහා යන අන්දම, මා නිතර ම පාහේ මග තොට දී අත්දකින දෙයක්. පාරේ එන වාහනයට වේගය අඩු කර නවත්වා ගැනීමට ප්‍රමාණවත් තරම් කාලයක් නොදී උදාරම් ලීලාවෙන් ක්ෂණික ව කහ ඉර හරහා ගමන් කරන පාගාමීන් ද සුලබයි.

එක්තරා විද්වතෙක් වරක් ප්‍රකාශ කර තිබුණා, අප රටේ රිය පදවන්නන් මාර්ග නීති (Road Rules) පමණයි දන්නේ, මාර්ග ශිල්පය (Road Craft) දන්නේ නැහැ කියලා. අද වන විට තත්ත්වය මෙතැනිනුත් පහළට වැටී තිබෙනවා. සමහරුන් මාර්ග නීති දන්නෙත් නැහැ. ඔවුන් දන්නෙ වාහනයේ යාන්ත්‍රික ක්‍රියා කරවීම පමණයි.

සමහර ආයතන හා මහා මාර්ග භාවිතය ගැන විතරක් කථා කළේ උදාහරණයක් ලෙස පමණයි. මේ පිරිහීම මේ වන විට පවුල් ඒකකයේ සිට අපේ සමස්ත සමාජ පද්ධතිය පුරා ම දැක ගත හැකියි.පෙර දී ද මිනිසුන් වැරදි කළා. එහෙත්, ඒ කවුරුන් හෝ දැන ගනීවිදැයි බියෙන් යුතු ව යි. අද වන විට වැරදි කිරීමට ලජ්ජාවක් හෝ බියක් නැති තත්ත්වයක් සමාජය පුරා පැතිරී ඇති බව ඔබට ද හොඳින් පෙනෙනවා ඇති.

මේ හා බැඳුනු තවත් කණගාටුදායක තත්ත්වයක් මේ සමාජය තුල ම දැක ගත හැකියි. ඒ අතීතය ගැන මනා අවබෝධයක් නොමැති නූතන පරපුරේ සමහරුන් මේ තත්ත්වය පිළිබඳ ව කලකිරී, ඒ ගැන වැරදි විග්‍රහයන් කිරීමයි.

මේ ගති සිරිත් අප ට ජානගත වී ඇති ඒවා යයි කියමින් අපට ම, අපේ මුල් වලට ම, ගරහා ගැනීම ඒ අතර බහුල ව දැකගත හැකියි.

පවත්නා පද්ධතියේ වැරදි දැක, මේ සියල්ල කඩා බිඳ දමා අළුතින් නිර්මාණය කළ යුතුය යන මතවාදයේ එල්බ ගත් කණ්ඩායම් ද වන අතර, ඔවුන් ඒ ආස්ථානයේ හිඳිමින්, මේ පද්ධතිය ම මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා කටයුතු කරනු දැකගත නොහැකිවා නොවේ. ( මෙය වෙන ම මතවාදයක්. ඒ පිළිබඳ ව වෙනත් දිනයක කතා කරමු.)

දශක කිහිපයක ජීවිත කාලයක් ගෙවා ඇති මා මුලින් කී පරිහානිය දුටුවේ ක්‍රමික පිරිහීමක් හැටියටයි. අපගේ සම්ප්‍රදාය තුල පැවතගෙන එමින් හැත්තෑව දශකය දක්වාත් සුරැකී තිබූ සාරධර්මයන් බොහොමයක්, අසූව දශකය ආරම්භයේදී විවෘත ආර්ථිකය හඳුන්වා දුන් තැන් සිට පිරිහී යන අන්දම ඇසින් දුටු පරපුරටයි මා අයත් වන්නේ. එහෙත් සම්පූර්ණ පිරිහීම සිදු වන්නේ එම යුගය තුල ම නොවන බවත්, ඊට පෙර යුගයක දී ද එයින් කොටසක් පිරිහී ගිය බවත්, ආසන්න අතීතය අධ්‍යයනය කිරීමේදී දැකගත හැකියි.

පෙර ලිපිවලදී ද මා සඳහන් කළ පරිදි ම අපගේ සම්ප්‍රදායික ආචාර ධර්ම පද්ධතිය ගොඩ නැගුණේ බෞද්ධ සදාචාර සංකල්ප අනුවයි. එම රාමුව තුලදී, ආචාර ධර්මයන් ඉක්මවා යන්නකු වේ නම් ඔහුට ශාරීරික දඬුවම් පැමිණුනේ නැත ද බ්‍රහ්ම දණ්ඩයට සමාන විධි ක්‍රම වලින් ඔහු සමාජය තුල කොන් කිරීමටත් හුදකලා කිරීමටත් කටයුතු කෙරුණා. විකල්ප සමාජ ජීවිතයක් නොතිබුණු ඒ යුගයේ මේ තත්ත්වයට පත් වීමට කවුරුත් බිය වූවා.

විසිවන සිය වසේ මුල් දශක කිහිපය දක්වාත් අප රටේ සමහර ප්‍රදේශවල මෙම තත්ත්වය පැවති බවට සාධක තිබෙනවා. එන්. ටී. කරුණාතිලක ශූරීන් ලියූ "දැදුරු ඔයබඩ විත්ති" හි සඳහන් වන තොවිල් පහ තහනම් කිරීම මේ සඳහා උදාහරණයක්.

මේ එයින් උපුටා ගත් කොටසක්.

ගමක් නිදහසේ කටයුතු කරන්නක් ද වූයේ ය. ගැමියෝ සිරිත් විරිත් මාලාවකට අනු ව ජීවත් වූහ. ඒවා ලියන ලද නීති නොවේ. සිරිත් ය. සිරිත් කඩ කරන ලද්දේ කලාතුරකිනි. එසේ ම ඒ වරදක් සේ සළකන ලදී. එබඳු අවස්ථාවක වරද විභාග කිරීමේ ද සිරිතක් විය. ඒ විභාග කරන ලද්දේ පෙර සිට පවත්වාගෙන එන ලද පංච ප්‍රධානීන්ගේ මණ්ඩලය විසිනි. මෙකල ඒ හඳුන්වන ලද්දේ ' තොවිල් පහ' නමින් ය.

තොවිල් පහට අයත් වූවෝ නම් පන්සලේ හාමුදුරුවෝ ය, වෙදානෝ ය, වින්නඹු ආතා ය(වින්නඹුව), හේනෙ මාමා ය, වතුර මංකඩ ය යන පස් දෙනා ය.

යම් ලෙසකින් යම් අයකු කුල දූෂණයක් හෝ සම්මුතියක් කඩ කළේ නම් තොවිල් පහ රැස් වේ. ඒ පිලිබඳ සාකච්ඡා කරති. යම් ලෙසකින් චුදිතයා වැරදිකරුවකු වූයේ නම් ඔහුට හෝ ඇයට තොවිල් පහ තහනම් කළ හැක. එවිට ඔහුට පන්සල ට ඇතුළු විය නොහැක. වෙදානෝ හෝ වින්නඹුව පිහිට නොවේ. හේනමාමා නැත. වතුර මංකඩ (වැව) තහනම් ය.

එකල ජන ජීවිතයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයන් වූ මෙම සේවාවන් නොමැති ව, කිසිවකුට සාමාන්‍ය ජීවිතයක් පවත්වා ගත හැකි වූයේ නැහැ. එම සමාජ ව්‍යුහයෙන් මිදී ජීවත් විය හැකි විකල්ප සමාජ තිබුණේ ද නැහැ.

මේ කියන ප්‍රදේශයේ ම මෙම තත්ත්වය පසුකාලින ව බිඳ වැටෙන අන්දම වෙනත් කෘතියක මා කියවූවා. මට මතක ඇති තරමින් ඒ මහින්ද කුමාර දළුපොතයන්ගේ "දිය හොල්මන" යි. එහි එන එක්තරා චරිතයක් ආත්මාර්ථකාමී අන්දමින් සම්ප්‍රදායන් උල්ලංඝනය කරන අතර ඒ වෙනුවෙන් ඔහුට දඬුවම් කෙරෙනවා. ඔහු අහංකාර අන්දමින් ඒ වරද දිගින් දිගට ම සිදු කරමින් ඒ වන විට ගොඩ නැගෙමින් පැවති වාණිජ පන්තිය හා එක් වෙනවා.

මේ කියවෙන යුගයත්, විවෘත ආර්ථිකය හඳුන්වා දීම වගේ ම තවත් පරිවර්තනයක් සිදු වූ යුගයක්. ඒ ගම වාණිජකරණය වීම සිදු වුණු කාලයයි.

මෙවැනි දෑ මීට පෙර ද සිදු වූ අවස්ථා ද තිබෙනවා. පහතරට යුරෝපීය ජාතීන්ට යටත් වීමේදී ඒ ප්‍රදේශයන්හිත් 1815 න් පසු උඩරට ප්‍රදේශයේත් සාමාජීය ආර්ථික හා සංස්කෘතික ක්ෂේත්‍රවල ඇති වූ ආක්‍රමණශීලී පරිවර්තනයත් සමගත් ඒ දක්වා රැකී තිබුණු සම්ප්‍රදායන් බිඳ වැටුණු අතර බිය සැක නොමැති ව සම්මත සාරධර්මයන් උල්ලංඝනය කිරීමට ඉඩ හසර ලැබුණා.

ඒ නිසා මා නම් වටහාගෙන ඇත්තේ මෙය අපේ ජාන ගත දුර්වල කමක් නොව, විවිධ යුගයන්හිදී වූ සමාජ පරිවර්තනයන් සමග ඇති වූ තත්ත්වයක් ලෙසයි. 

මෙය නිවැරදි කර ගත යුතුයි. එහෙත්, ඒ සඳහා මා විශ්වාස කරන්නේ, අපේ සම්ප්‍රදාය සුරැකී පැවතුණු 1505 ට පෙර වූ යුගයට ආපසු යා යුතු බව නොවෙයි. දැනට අප තුල ඇති ආකල්ප වෙනස් කරන චින්තන විප්ලවයක් සිදුවිය යුතුයි. ඒ සඳහා අපේ පැරණි සම්ප්‍රදායන් තුලින් ගත හැකි දෑ බොහෝ වන බවත් නිසැකයි. ඒ අතර ම වත්මන් ලෝකයෙන් ගත හැකි ආදර්ශයන් ද බොහොමයි.

ඒ නිසා, විදේශගත ව සිටින සහෘදයන් වෙතින් මා ඉල්ලීමක් කරනවා.

ලෝකයේ දියුණු රටවල් බොහොමයක, මා ලිපියේ මුලින් කී දුර්වලතාවයන් දැකිය නොහැකියි.

ඔබ අවබෝධ කරගෙන ඇති අන්දමට, ඔවුන් ඒ තත්ත්වය ගොඩනගාගෙන තිබෙන්නේ කෙසේ ද? (දැඩි දඬුවම් පැනවීම / පෙර පාසල් යුගයේ සිට ආචාර ධර්මවලට අනුව හික්මවීම / ආගමික සංස්ථා හො ආගමික ග්‍රන්ථවලට ඇති බිය ආදි වශයෙන්.....)

මගේ ලිපියට කමෙන්ටුවක් ලෙස ඔබේ අදහස් දක්වන්න.

ශ්‍රී ලංකාවෙහි වෙසෙන සහෘදයන්ගේ අදහස් ද සාදරයෙන් පිළිගන්නවා.

නැතුවම බැරිද...?

-බන්ධුල සිසිර කුමාර- නන්නාඳුනන කෙනෙකු වරක් මගේ මිතුරකුගෙන් ඇසුවා ඔබ කාගේ කවුද කියා.කුඩා කල සිට දෙමාපියන් අහිමි ව ළමා නිවාසයක හැදුණු ...